ย้อนกลับ
Print |

ประจำเดือนหลังคลอด

โดย รศ.นพ.ดิฐกานต์ บริบูรณ์หิรัญสาร

ประจำเดือนหลังคลอดเชื่อว่าเป็นอีกเรื่องที่อยู่ในใจคุณแม่ๆ ที่เพิ่งผ่านการให้กำเนิดลูกมา แบบไหนทื่เรียกว่าประจำเดือนมาปกติ หรือไม่ปกติมีคำตอบครับ


คำตอบเบื้องต้นของประจำเดือนหลังคลอด บอกได้เลยครับว่า ไม่มีใครรู้ว่าเมื่อไหร่ประจำเดือนจึงจะกลับมาเป็นปกติอีกครั้งหลังคลอด... แต่อย่าเพิ่งตกใจหรือแปลกใจไปครับ เรื่องนี้เป็นเรื่องที่เกิดเป็นปกติ ซึ่งมีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้อง


เข้าใจประจำเดือนหลังคลอด

ในช่วงเวลาปกติ การมีประจำเดือนเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย ทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญเติบโต และเมื่อมีการตกไข่ เยื่อบุโพรงมดลูกจะเกิดการปลี่ยนแปลง และในที่สุดก็หลุดลอกออกมาเป็นประจำเดือนครับ


แต่ในระหว่างการตั้งครรภ์นั้นจะไม่มีการตกไข่ รวมทั้งฮอร์โมนในร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างเพื่อให้การตั้งครรภ์ดำเนินไปตามปกติ จึงไม่มีประจำเดือนเกิดขึ้น และเมื่อคุณแม่คลอด อิทธิพลของฮอร์โมนต่างๆ จะคงอยู่ไปอีกสักระยะหนึ่ง ทำให้ยังไม่มีการตกไข่ จึงไม่มีประจำเดือนนั่นเองครับ ตามหลักการคงไม่มีใครบอกได้แน่นอนว่าเมื่อไหร่จะมีการตกไข่อีกครั้งหนึ่ง แต่โดยทั่วไปประจำเดือนมักจะกลับมาอีกครั้งในช่วงประมาณ 6-8 สัปดาห์หลังคลอด ในกรณีที่ไม่ได้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ และยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่มาเกี่ยวข้องด้วยอีกหลายอย่าง แต่ที่สำคัญที่สุดก็คือ เรื่องของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ การให้นมลูกอย่างสม่ำเสมอจะมีการเปลี่ยนแปลงของออร์โมนที่กระตุ้นให้เกิดการสร้างและหลั่งน้ำนม ซึ่งจะส่งผลต่อเนื่องทำให้ยังไม่มีการตกไข่เกิดขึ้นครับ บางกรณีอาจไม่มีประจำเดือนไปจน 5-6 เดือนเลยก็ได้ ซึ่งก็ไม่ได้ผิดปกติแต่อย่างไร

ควรกังวลหรือไม่กังวลและทำตัวอย่างไร

เนื่องจากการที่ไม่มีประจำเดือนในช่วงแรกหลังคลอดนั้น เป็นเรื่องปกติตามธรรมชาติ ก็คงไม่ต้องดูแลอะไรเป็นพิเศษครับ เดี๋ยวก็กลับมาเป็นปกติเอง ส่วนลักษณะประจำเดือนที่จะมีนั้นก็เป็นไปได้หลายรูปแบบ อาจเป็นกลับมาเป็นปกติ หรือบางกรณี อาจมีประจำเดือนไม่มากนักในช่วงแรกก็ได้ แต่ก็จะกลับเป็นปกติในที่สุด ไม่ต้องกังวลอะไร แต่ถ้าประจำเดือนมีลักษณะกะปริดกะปรอย หรือมามากมายหรือนานเกิน 7 วัน ก็แนะนำให้พบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอีกครั้ง อาจเกิดจากปัญหาเรื่องฮอร์โมนที่ยังไม่เข้าที่เข้าทาง หรือเกิดจากเหตุอื่น จะได้ให้การรักษาที่เหมาะสมต่อไป


แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือเรื่องของการคุมกำเนิดหลายคนอาจทราบว่าการเริ่มคุมกำเนิดหลายวิธีนั้น คุณหมอมักจะแนะนำให้เริ่มหลังจากที่ประจำเดือนมา แต่แล้วช่วงหลังคลอด ประจำเดือนยังไม่มา แล้วจะเริ่มคุมกำเนิดอย่างไรดี เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องระวังและเข้าใจให้ดี ไม่เช่นนั้นอาจเกิดการตั้งครรภ์ต่อเนื่องไปเลย โดยไม่มีประจำเดือนมาก็ได้

การที่ประจำเดือนจะกลับมาครั้งแรกนั้นก็ต้องมีการตกไข่ก่อนใช่ไหมครับ ซึ่งช่วงหลังคลอดพบว่า อาจมีการตกไข่เกิดขึ้นได้ตั้งแต่ช่วง 4-6 สัปดาห์หลังคลอดครับ ซึ่งถ้าไม่ได้มีการคุมกำเนิดที่เหมาะสมอย่างทันการณ์แล้ว ก็อาจเกิดการตั้งครรภ์ได้ แต่ถ้ามีการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างที่กล่าวไปแล้ว เรื่องนี้ก็ไม่น่ากังวล เพราะไม่น่ามีการตกไข่เกิดขึ้น แต่ถ้านานไปจน 4-6 เดือน ก็อาจตกไข่ได้เช่นกันครับ

ดังนั้น โดยทั่วไปเมื่อคุณแม่มาตรวจหลังคลอดในช่วง 4-6 สัปดาห์ตามที่คุณหมอนัด คุณหมอก็มักจะแนะนำให้เริ่มคุมกำเนิดได้เลยโดยไม่ต้องรอให้ประจำเดือนมา ซึ่งวิธีการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูงก็มีหลากหลายวิธี ซึ่งก็แล้วแต่คุณแม่จะตัดสินใจ แต่ขอแนะนำไว้สักนิดว่า ถ้าคุณแม่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ก็ควรเลือกวิธีการคุมกำเนิดที่ไม่มีผลต่อนมแม่ เช่น ยาฉีด หรือยาฝังคุมกำเนิด หรือห่วงคุมกำเนิด เป็นต้น ส่วนยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมนั้น ไม่แนะนำ เพราะจะทำให้น้ำนมแม่น้อยลงได้ อย่าลืมปรึกษาคุณหมอในเรื่องนี้ด้วยนะครับ

และถ้าคุณแม่เลือกใช้ยาฉีดหรือยาฝังคุมกำเนิด ก็อาจทำให้ไม่มีประจำเดือนต่อเนื่องไปก็ได้ เนื่องจากผลข้างเคียงของยา ไม่ได้ผิดปกติอะไรครับ ส่วนการใช้การให้นมแม่ เป็นวิธีการคุมกำเนิดนั้น จริงๆ แล้วก็สามารถทำได้เช่นกัน แต่ต้องให้นมลูกอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องเต็มที่ แต่ไม่แนะนำให้ใช้เกิน 4-6 เดือนนะครับ คุมกำเนิดวิธีอื่นด้วย น่าจะสบายใจกว่าครับ

โดยสรุปแล้ว คุณแม่ไม่น่าจะต้องกังวลอะไรกับการที่ประจำเดือนไม่มาในช่วงแรกหลังคลอด ปล่อยไปตามธรรมชาติ ดีที่สุดครับ แต่อย่าลืมเรื่องคุมกำเนิดด้วยนะครับ ท้องกันต่อเนื่อง หัวปี ท้ายปี คงไม่ไหว ใช่ไหมครับ


บทความแนะนำ

คลอดลูกในน้ำปลอดภัย...ยกกำลัง

“การคลอดลูกในน้ำ” วิธีการคลอดแบบธรรมชาติที่ปลอดภัยและช่วยให้คุณแม่พักฟื้นร่างกายได้เร็วขึ้น

ยอดคุณแม่! เธอคลอดลูกแฝด 4 ตอนอายุ 65 ปี!

ใครจะเชื่อว่าเธอจะคลอดลูกออกมาเป็นแฝด 4 คน ตอนอายุ 65 ปี แฝดทั้ง 4 เป็นเด็กผู้ชาย 3 คน และ ผู้หญิง 1 คน โดยแฝดนี้ได้มาด้วยวิธีการทางการแพทย์ที่เรียกว่

Q & A แม่ท้องใช้โน้ตบุ๊กได้มั้ย

แม่ตั้งครรภ์ที่ต้องใช้โน้ตบุกส์ทำงาน แอบกังวลว่าถ้าวางลงบนตัก จะส่งผลร้ายต่อลูกในครรภ์..

ความคิดเห็น
เพิ่มความคิดเห็น
*Username :
*Password :
  
ข้อตกลงการใช้งาน
• งดใช้คำไม่สุภาพ ให้ร้าย สร้างความเสียหาย ขัดต่อกฏหมาย ศีลธรรมและกระทบต่อสถาบันอันเป็นที่เคารพ
• ทุกความคิดเห็นเกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง
• ทีมงานจะไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆ ทั้งสิ้น
• ทีมงานมีสิทธิ์ในการลบความคิดเห็นที่ไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องมีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้า
• หากพบเห็นข้อความที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้ง webmaster@momypedia.com เพื่อทำการลบข้อความนั้นออกไปทันที