ย้อนกลับ
Print |

วิธีคุมกำเนิดหลังคลอด

โดย นพ.อานนท์ เรืองอุตมานันท์

การคุมกำเนิดหลังคลอดเป็นเรื่องจำเป็น เพราะเคยมีแม่ที่ตั้งครรภ์ได้แม้ว่าเพิ่งจะคลอดลูกผ่านไปเพียงแค่ 21 วันที่แล้วเท่านั้นเอง และการที่ลูกกินนมแม่ก็ไม่อาจจะใช้เป็นการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพได้ แต่แบบไหนดี แบบไหนเหมาะ นพ.อานนท์ เรืองอุตมานันท์ จะมาให้คำแนะนำค่ะ

pregnancy_momypediaยาเม็ดคุมกำเนิด
การกินยาเม็ดคุมกำเนิด เป็นวิธีคุมกำเนิดที่ใช้กันมากที่สุด มีความปลอดภัยสูง มีภาวะแทรกซ้อนต่ำ หาซื้อง่าย มีตั้งแต่ราคาถูกไปจนถึงราคาแพง มีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดดีถ้ากินอย่างถูกต้องสม่ำเสมอ บางยี่ห้อก็มีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเพศชาย ช่วยลดสิว ฝ้า หน้ามันได้ด้วย บางยี่ห้อก็ทำให้หน้าอกหน้าใจเต่งตึงโตขึ้นจนสังเกตได้ จนสาวประเภทสองต้องแอบเอายาคุมยี่ห้อนี้ไปกิน เพื่อที่จะได้มีหน้าอกงอกออกมาโดยไม่จำเป็นต้องไปผ่าตัด

ข้อดี & ข้อเสีย
มีหลายคนที่กินยาคุมแล้วมีอาการคลื่นใส้อาเจียน ปวดหัว อ้วนบวม ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อย ถ้าเรียกกันภาษาชาวบ้านก็เรียกกันว่า “แพ้ยาคุม” ซึ่งก็มักพบในยาคุมรุ่นแรกๆ ที่มีปริมาณฮอร์โมนสูง ยาคุมรุ่นใหม่ๆ มักมีปริมาณฮอร์โมนที่ต่ำลง แต่ยังคงประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดได้ดี แต่ก็มีราคาแพงกว่ารุ่นเก่าๆ มาก ข้อเสียของยาคุมชนิดที่มีฮอร์โมนต่ำก็คืออาจมีปัญหาเรื่องเลือดออกกระปริบกระปรอยในช่วงกลางรอบได้ในบางราย
ในคุณแม่ที่มีโรคประจำตัวบางอย่าง เช่น ปวดหัว ไมเกรน โรคตับ เนื้องอกของเต้านม เนื้องอกของระบบสืบพันธุ์ก็ไม่ควรกินยาคุม เพราะฮอร์โมนจากยาคุมก็อาจจะทำให้เนื้องอกโตขึ้นได้

โอกาสพลาดน้อย... ถ้าไม่ลืม
คุณแม่ที่กินยาคุมก็มีโอกาสพลาดตั้งครรภ์ได้ประมาณ 4 % ต่อปี แปลว่า 100 คนที่กินยาคุม ใน 1 ปีก็จะมีคุณแม่ที่พลาดท้องไป 4 คน ที่พลาดก็มักเกิดจากตัวคุณแม่เองเสียมากกว่า ลืมบ้าง กินๆ หยุดๆ บ้าง กินไม่ตรงเวลาบ้าง เพราะยาคุม1 เม็ดก็จะออกฤทธิ์ไม่เกิน 24 ชม. เพื่อป้องกันการสะสมในระยะยาว ดังนั้นการกินไม่ตรงเวลาก็เป็นเหตุให้พลาดท้องได้ ถ้ากินอย่างถูกต้อง สม่ำเสมอ ผลการคุมกำเนิดก็เกือบๆ ร้อยเปอร์เซนต์เลยล่ะครับ

ฉีดยาคุมกำเนิด
หนึ่งทางเลือกแม่ให้นมลูก
การฉีดยาคุมก็เป็นที่นิยมเป็นอันดับสองรองจากการกินยาคุม มีประสิทธิภาพดี ไว้ใจได้ โอกาสพลาดมีน้อยมากถ้าฉีดตรงเวลา เหมาะสำหรับคุณแม่ที่ให้ลูกกินนมแม่ เนื่องจากไม่มีผลต่อคุณภาพและปริมาณของน้ำนม ยาฉีดคุมกำเนิดจะเริ่มฉีดใน 4 สัปดาห์หลังคลอด ถ้าฉีดช้ากว่านี้ก็ไม่ดีนัก เพราะคุณแม่ไม่ได้ให้ลูกกินนมแม่อาจมีไข่ตกเร็วเกินคาดก็ได้ การฉีดยาคุมแต่ละครั้งสามารถคุมกำเนิดไปได้นาน 12 สัปดาห์ ฉีดครั้งต่อไปควรฉีดตามกำหนดที่คุณหมอนัด ถ้าลืมหรือไม่ว่างก็ไม่ควรเกินนัดไปกว่า 14 วัน

ข้อดีข้อเสีย
บางคนอาจมีปัญหาประจำเดือนมาไม่เป็นปกติ มีประมาณ50 เปอร์เซนต์ ที่ไม่มีประจำเดือนมาเลย อีก 25 เปอร์เซนต์มีประจำเดือนมากระปริบกระปรอยตลอด บางทีก็อาจมีเลือดออกทั้งเดือน ถ้าเลือดออกไม่มากนัก พอยอมรับได้ก็ไม่มีปัญหา แต่ถ้าออกมากออกนานจนมีผลต่อสุขภาพก็เปลี่ยนไปคุมวิธีอื่นจะดีกว่า
คนที่ฉีดยาคุมแล้วไม่มีประจำเดือนมา ต่อมาก็หยุดฉีดยาประจำเดือนกลับมาเป็นปกติ สามารถตั้งครรภ์ได้ก็ต้องใช้เวลาอีกประมาณ 4-6 เดือน หลังหยุดฉีดไปแล้ว
ข้อเสียอีกอย่างคือฝ้าขึ้นง่ายเวลาโดนแดดจัดๆ เพราะเม็ดสีใต้ผิวหนังจะไวแสงมากขึ้นกว่าปกติ

ยาคุมกำเนิดชนิดฝัง
เจ็บตัวแต่คุมนาน
ยาคุมชนิดฝังหน้าตาจะเป็นแท่งซิลิโคนอันเท่าหลอดยาคูลป์ ยาวประมาณ 4 ซม. ตัวยาที่บรรจุข้างในเป็นยาชนิดเดียวกันกับยาคุมกำเนิดแบบฉีด แต่เอายานี้มาฝังไว้ใต้ท้องแขนท่อนบน ตัวยาก็จะค่อยๆ ปล่อยออกมา มีผลคุมกำเนิดได้นาน 3-5 ปี แล้วชนิดและจำนวนหลอด พอครบกำหนดแล้วก็ต้องผ่าเอาออกหรือเปลี่ยนเอาชุดใหม่ใส่เข้าไป

เนื่องจากเป็นยาคุมแบบเดียวกับยาฉีด คือทำให้ประจำเดือนมาไม่ปกติเหมือนกัน และไม่สามารถเปลี่ยนใจได้เพราะยามีผลนานถึง 3-5 เชียวนะ

ห่วงคุมกำเนิด
หนึ่งทางเลือกแบบยาวนาน
ห่วงคุมกำเนิดเป็นพลาสติกซิลิโคน แกนกลางจะมีขดลวดทองแดงพันอยู่ โดยจะสอดเข้าไปในมดลูกผ่านทางช่องคลอด หลังจากนั้นก็ไม่ต้องมีการดูแลรอะไรเป็นพิเศษ แค่ไปตรวจภายใน ตรวจห่วงตาที่คุณหมอนัดก็พอแล้ว การใส่ห่วงแต่ละครั้งก็จะใช้ได้นานประมาณ 5 ปี ไม่ต้องกิน ไม่ต้องฉีด ยุ่งกันได้ตามสบาย โอกาสพลาดก็พอๆ กับยาคุมแบบฉีด

ข้อเสียคือบางรายอาจมีประจำเดือนมามากกว่าปกติ และอาจมีเลือดออกกระปริบกระปรอยในระหว่างรอบได้ บางรายก็อาจมีอาการปวดประจำเดือนมากกว่าเดิมได้ อาการเหล่านี้มักเป็นในช่วง 3 เดือนแรก หลังจากนั้นอาการเหล่านี้มักดีขึ้นแล้วหายไปเอง

ห่วงคุมกำเนิดชนิดที่มีฮอร์โมน
จากการที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดแล้วอาจมีปัญหาประจำเดือนมามาก หรือมากระปริบกระปรอย ก็เลยมีการพัฒนาห่วงแบบใหม่ขึ้น แทนที่แกนกลางจะเป็นทองแดงเหมือนห่วงปกติ ห่วงคุมกำเนิดชนิดนี้จะมีแกนกลางเป็นหลอดพลาสติดบรรจุฮอร์โมนคล้ายๆ กันยาฝัง ฮอร์โมนตัวนี้นี่เองที่ช่วยทำให้ประจำเดือนไม่มามาก แล้วก็ไม่กระปริบกระปรอย บางรายอาจไม่มีประจำเดือนมาเลยก็ได้

การทำหมันถาวร
คุมถาวรเมื่อเพียงพอ
ถ้าคิดว่ามีลูกพอแล้วแน่นอน บางรายก็อาจตัดสินใจทำหมันถาวรไปเลย ไม่พะวงกับการกินยาคุม ฉีดยาคุม ใส่ห่วง หรือคุมธรรมชาติ การทำหมันจะทำให้เป็นหมันอย่างถาวร หากเกิดเปลี่ยนใจขึ้นมาก็ต้องไปผ่าแก้หมันใหม่อีกที แล้วไม่ใช่เรื่องง่ายๆ ตอนทำหมันทำแค่ 10 นาทีเสร็จ แต่เวลาแก้หมัน จะต้องผ่าท้องเข้าไปใหม่ และแก้ยากกว่า ใช้เวลามากกว่ามาก

ทางการแพทย์แล้วจะยืนยันเสมอว่า การทำหมันไม่ได้มีผลอะไรต่อสุขภาพ ไม่มีผลต่อความรู้สึกทางเพศแต่อย่างใด

คงพอเป็นแนวทางนะครับว่าเราจะคุมกำเนิดแบบไหนดี แต่ที่จริงแล้วครั้งแรกอยากจะให้ไปพบคุณหมอก่อน เพราะคุณแม่แต่ละคนก็จะมีความเหมาะสมแตกต่างกัน มีภาวะแทรกซ้อนไม่เหมือนกัน

แต่ก็มีหลักอยู่ง่ายๆ ว่า หากคุมกำเนิดวิธีไหนที่ชอบ ใช้แล้วไม่มีปัญหา ไม่มีภาวะแทรกซ้อน ก็ควรวิธีคุมกำเนิดนี้ไปเรื่อยๆ ไม่ควรเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาตามคนอื่น เพราะวิธีอื่นๆ นั้นอาจไม่เหมาะกับเราก็ได้


จาก :

นิตยสาร Modern Mom
เรียบเรียง : Momypedia


Tag : ตั้งครรภ์ คุมกำเนิด คลอด ยาคุมกำเนิด นมแม่
บทความแนะนำ

แอลฟา-แล็คตัลบูมิน สารอาหารที่พบมากที่สุดในน้ำนมแม่

ในนมแม่อุดมไปด้วยสารอาหารนับไม่ถ้วน หนึ่งในนั้นคือ แอลฟา-แล็คตัลบูมิน สารสื่อประสาทที่ช่วยกระตุ้นให้การทำงานของสมองลูกแข็งแรง

ทดสอบ จาก netdesign

ทดสอบ จาก netdesign

Q & A กังวลลูกในท้องตัวเล็ก

ใกล้คลอดแล้ว แต่ลูกในครรภ์ตัวเล็ก อะไรคือสาเหตุและต้องดูแลป้องกันกันอย่างไร สูติแพทย์มีคำตอบ

ความคิดเห็น
เพิ่มความคิดเห็น
*Username :
*Password :
  
ข้อตกลงการใช้งาน
• งดใช้คำไม่สุภาพ ให้ร้าย สร้างความเสียหาย ขัดต่อกฏหมาย ศีลธรรมและกระทบต่อสถาบันอันเป็นที่เคารพ
• ทุกความคิดเห็นเกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง
• ทีมงานจะไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆ ทั้งสิ้น
• ทีมงานมีสิทธิ์ในการลบความคิดเห็นที่ไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องมีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้า
• หากพบเห็นข้อความที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้ง webmaster@momypedia.com เพื่อทำการลบข้อความนั้นออกไปทันที